کنترل بیولوژیک آفات

سعید بختیاری دوشنبه 12 آبان 1399 - 12:56
کنترل بیولوژیک آفات

با افزایش روز افزون جمعیت، بشر به دنبال تولید محصولات کشاورزی برای رفع نیازهای این جمعیت است، کشاورزان از دیرباز با انواع بیماری ها و آفات مواجه شده اند و مجبور به مبارزه با این عوامل بودند با توجه به ازدیاد استفاده از سموم شیمیایی و توجه نکردن به اثرات مضر و مخرب مواد شیمیایی روی طبیعت و انسانها، بهتر است استفاده از این سموم کاهش یابد و مبارزه علیه آفات و بیماریها با روش های دیگر از جمله روش مفید کنترل بیولوژیک انجام گیرد.

کنترل بیولوژیک یعنی استفاده از ارگانیسم های زنده در جهت محدود سازی، کاهش و یا حذف زیان های وارد شده توسط ارگانیسم های زنده دیگر است.

تاریخچه کنترل بیولوژیک:
اصطلاح کنترل بیولوژیک برای اولین بار توسط دکتر اسمیت در سال 1919 مطرح شد.
اولین موفق در امر کنترل بیولوژیک در سال 9-1888 اتفاق افتاد و آن استفاده از کفشدوزک علیه شپشک بود.
بکارگیری زنبور تریکوگراما در سال های 1911 و 1912 در آمریکا انجام گرفت.

تاریخچه کنترل بیولوژیک در ایران:
استفاده از کفشدوزک استرالیایی در سال 1310 توسط مرحوم جلال افشار در شمال کشور انجام گرفت.
زنبورهای پارازیتوئید سن گندم در کشور در سال 1319 انجام و در سال 1328 تکثیر شد.

مواد و عوامل بیولوژیک به چند دسته تقسیم می شوند که شامل:

مواد بیولوژیک:
قارچ ها: بواریا، تریکودراما، آنتموفترا
باکتری ها: باسیلوس، ویروس ها، نماتدها

عوامل بیولوژیک:
حشرات: زنبورها، دوبالان، کفشدوزک ها، کنه ها
پرندگان و خزندگان
در بین عوامل بیولوژیک حشرات بیشترین و در بین حشرات زنبورها بیشترین تعداد خانواده در مبارزه علیه آفات شامل می شوند.
زنبورها:
90% افراد راسته خاصیت حشره خواری دارند و در تعادل طبیعی حشرات و حشرات آفت نقش دارند.

زنبورهای زیر راسته آپوکتریا به دو گروه تقسیم می شوند:
مته داران و زنبورهای نیش دار
گروه مته داران دارای چهار خانواده نقش بسیار مهمی در کنترل بیولوژیک افات دارند.Cynipoidae ، Icnemonndea، Proctopoidea، Chlchidodea

خانواده کالسیدویده آ:
زنبورهای خانواده تریکوگراما متعلق به این خانواده هستند که این خانواده بیشترین تعداد زنبورهای پارازیتوئید را شامل می شوند و زنبورهای تریکوگراما از این خانواده بیشترین کاربرد را دارند.
زنبورهای ترکوگراما پارازیتوئید تخم هستند و در باغات و مزارع استفاده می شوند.

خانواده ایکونومونویده آ:

خانواده زنبورهای Braconidae از مهمترین اعضای این خانواده هستند. یکی از گونه های مهم این خانواده زنبور Habrobracon hebetor است این گونه پارازیتوئید لارو پروانه ها در محصولات کشاورزی مختلفی مانند گوجه، نخود، ذرت، چغندر می باشد.

در کشور سالیانه 10000 هکتار از مزارع بر علیه آفات نخود، گوجه، پنبه، ذرت توسط این زنبور کنترل می شوند.

زنبور هابروبراکون زنبوری با رنگ قهوای تیره تا روشن و دارای دو شکل جنسی نر و ماده که جنس ماده دارای تخم ریز و جثه ای بزرگتر نسبت به جنس نر است.

پرورش این زنبور در محیطی بنام انسکتاریوم یا آزمایشگاه تولید عوامل کنترل بیولوژیک آفات انجام می گیرد.

پرورش و رها سازی زنبور هابرو براکون:

مرحله اول: پرورش میزبان (لارو پروانه افستیا)
مرحله دوم: جمع آوری زنبور یا سوش اولیه
مرحله سوم: تکثیر زنبور


مرحله چهارم: رهاسازی زنبور

ارسال نظر